DeZaailander   #04 De Zaailander   Lerarenpraatje: dhr. Pyt J. Sikkema


Lerarenpraatje: dhr. Pyt J. Sikkema

leRAREnPRAATje



DONALD DUCK & de tieronny fon ut normale

gast: dhr. Pyt J. Sikkema



Sawet un ier ferlyn stelde ik yn gwn klossen de fraach: "Wa wie Cornelis Prul?" Gijn learling koe my drp ondert jaan. Ik ha d (gnizendewei) pmurken dot dur noch hiel wot mankjerre oan har olgemiene ntwikkeling, ot se net iens wisten waat de stifter fon Duckstd wie

Ik bin dus un grut Duck-fen, olteast un grut Carl Barks-fen (ja, fonsels, ek un Karl Marx-fen, mar r ha wy ut no ven net oer). Carl Barks is de "goede Duck-tekener", drt no dy tinnen olbums fon weerrinte wudde.

Ein 79 kamen wy wer yn de klasse te praat oer Donald Duck, no nei oanlieding fon un sprekbeurt oer "Hoe lees ik Donald Duck" fan Dorfman en Mattelart, twa Sjylenen dyt oantoane ht dat bld ynfloed hat p de lezerkes, benammen yn Sd-Amearyka, drt DD es slaad ferkft wudt.

Yn de klas ha wy ut d hn oer de frage ot mun trch ut lzen fon fiksje, fon ptochte ferhalen, beynfloede wudde kee. Ut olgemiene ondert wie: "Nee, skke bkken wieden net onjerre m te beynfloedzjen en hieden dus dot effetk ok net." Bppedot wie mun dr oltyte sols noch bij!

Op elk fon dy trijd argminten is wl wat te sezen. Ut is noch maar de frage, ot ien fon de doelen fon fiksje net wze kin: ut beynfloedzjen fon de lzer. Dur is mmes ek un Kristlek Frysk Flksbybleteek? Os mun trch romons ut seedlek peil fon ut kristlek flksdiel heechhode kin, soe mun don p dy manear ek net ynfloed hawwe kinne? Jir ha wy ut - nst doel - ek ol oer de wurking fon fiksje. Ut ut feit dot mun beskate bkken oas p jin wurkje os oare - en oas os p oaren! En ne mei ut sa wze dot mun oltyten sels bij is, ot mun un bk lest, mar net eltse "mun" is un lyke betft lzer, en drt de havo-vwo stdint (ffeneoot ur is) meskjin krytysk fwar ut ien en oar oer stjit, lit un minder ffene lzer um meislepe.

Ut is apat, dot dejingen dyt fon betinken binne, lyteratuur kin net beynfloedzje, faak deselden binne, dyt mij fon "undoktynaasje" beskuldigje. Ot dur by lyteratuer of h don ek rus eksplyst wot oan de wuadder kmt dot net yn ut normale wyten har foar yn de mlle. Se ferjitte drbij, dot ut eksplysyt oand de wuadder steld wudt, dot dur fon ngemurken beynfloede (indokstrynjeere) binne trch wot sij de "normale" sytewaasje neame. Disse krytyske lear, dyt sa graach un yndoktryjerjende learaar ntmoskerje wlle, soeden rus by harsels neigean matte, ot me ol net fontefoaren yndoktrynjerre binne.

En sa fernim ik zeker, dot dur yn un grp gjin reens is m un wykende hding te akseptjeren, dot mun jun mar te hden hat oan wot de grp normaal fynt. En wot de grp normal fynt, wot de maatskippij normaal fynt olteest, wudt mei beskaat tr Donald Duck, dot ek trch jongere ben os dy fon Havo en Atheneum lzen wudt - of net?

P.S. fonwegen ut "eigen-taal-analfabetisme" skreon yn de tstel-ienstavering.

Bekijk ook
Lerarenpraatje: hr. Hoogeveen
LeRAREnPRAATje Yn it Frysk Yn it earste eksimplaer fan e "ZAAILANDER" waerd my al in lytse oantrn jown om ek ris hwat yn dy krante to skriuwen. Nou haw ik dan de ear dizze rubryk, dyt ornearre...


Volgende
Lerarenpraatje: dhr. Pyt J. Sikkema
FEEST IN DE GYMZAAL. Een objectieve beschouwing over het feit dat er tot nu toe nog nooit gefeest mocht worden in de gymzaal. Wij op het RSG hebben n keer per jaar een fuif. Dat is niets vergeleken...


Top